Aktyvna Hromada z Muzykivki

Listopad i grudzień 2016 w hromadach Kramatorsk (obwód doniecki), Voloske (obwód dnietropetrowski) i Muzykivka (obwód chersoński) upływa pod znakiem partycypacyjnych spotkań z mieszkańcami. Jak to wygląda w praktyce? Dziś relacja z kolejnej hromady – Muzikivki, którą odwiedził nasz pracownik Iwo Magierski.

3 grudnia 2016 r. w hromadzie Muzykiwka, ostatniej spośród trzech biorących udział we wspólnym projekcie CEO i ukraińskiej Fundacji Europe XXI „Aktywna Hromada” odbyło się otwarte spotkanie z mieszkańcami zorganizowane w formie debaty. Poprzedziła ją prezentacja wyników przeprowadzonej na terenie hromady ankiety, badającej potrzeby mieszkańców w zakresie prowadzonej polityki oraz zwracającej uwagę na najbardziej palące problemy połączonej hromady.

 

 

W spotkaniu udział wzięli mieszkańcy i przedstawiciele Rady Wiejskiej. Celem przeprowadzonego badania było zwrócenie uwagi mieszkańców na problemy, z którymi boryka się hromada, oraz danie im czytelnego sygnału, że to właśnie ich głos jest najważniejszy. Wnioski z badania stały się podstawą przeprowadzonych później debat.

Początkowo część mieszkańców podchodziła do ankiet z niedowierzaniem – uczestniczka Aktywnej Hromady, Żanna, opowiadała, że nawet jej mama była w stosunku do ankiet bardzo nieufna. Szukała jakiegoś podstępu: „A od kiedy to ktoś nas o coś pyta?”. „Co my możemy?”. Jak mówi Żanna, jej mama wcale nie była odosobnionym przypadkiem. Biorąc pod uwagę takie nastawienie  mieszkańców, tym bardziej cieszyła wypełniona po brzegi sala lokalnej biblioteki oraz aktywny udział mieszkańców wioski w omawianiu rezultatów ankiet.

Wypełnioną ankietę do biblioteki dostarczyło 376 osób, w niewielkiej wsi liczba ta zrobiła wrażenie nie tylko na organizatorach, ale przede wszystkim na samych mieszkańcach.  Organizatorzy opracowali wyniki ankiety nie tylko pod kątem udzielanych odpowiedzi, wzięli pod uwagę także wiek oraz płeć ankietowanych. Z analizy tych danych wynika, że większą aktywnością wykazały się kobiety – pośród chętnych, by wyrazić swoje zdanie kobiety stanowiły 57,7%. Co ciekawe, najaktywniejsza grupa wiekowa pośród ankietowanych kobiet to 36-60 lat, podczas gdy najaktywniejsi panowie reprezentowali przedział wiekowy 19-36 lat.

Ankietowani proszeni byli o wskazanie tych problemów w przestrzeni publicznej hromady, którymi według nich należy zająć się w pierwszej kolejności. Rada Wsi zdecydowała, że wyasygnuje z wiejskiego budżetu środki na realizację wyznaczonych przez mieszkańców zadań.

Spośród wymienionych kwestii (m.in. budowy placu zabaw, mini parku i boiska, postawienia kontenerów służące do segregacji odpadów, wytyczenia ścieżki rowerowej) uczestnicy i uczestniczki badania mogli wskazać trzy, lub dopisać swoją propozycję. Z tej możliwości skorzystały 23 osoby, najwięcej z nich (9) wskazało oświetlenie ulic jako pilny problem, który powinien zostać rozwiązany jako pierwszy.

Co ciekawe, podczas omawiania wyników w wiejskiej bibliotece pojawiała się kolejna propozycja, która w ankietach nie odnalazła swojego odzwierciedlenia – ławki. Niezwykle znamienne jest to, że podczas przeprowadzania ankiet niepełnoletnia młodzież była nieco marginalizowana – do wzięcia udziału w ankietowaniu zapraszane były głównie osoby w wieku produkcyjnym, mające we wsi „swoją pozycję”.

Jak zwykle, młodzież nie zawiodła i postanowiła upomnieć się o swoje podczas debat – kilkuosobowa grupa młodych ludzi głośno zadała pytanie o to, dlaczego do tej pory nikt nie pytał ich o zdanie. Młodzi mieszkańcy i mieszkanki Muzykivki byli dobrze przygotowani do dyskusji – wyrazili swoją aprobatę dla licznych działań na terenie hromady (wymiana okien w szkole, plac zabaw ufundowany przez fundację jednego ze znanych polityków, etc.), jednak zauważyli, że jak dotąd we wsi nie stworzono miejsca, w którym młodzież (ale nie tylko) mogłaby się spotykać i spędzać swój wolny czas. Zebrani na sali dorośli nie kryli zaskoczenia nagłym zwrotem akcji. Mówili o bibliotece i placu zabaw, jednak młodzież nie dawała za wygraną i sięgała po bardzo mocny argument – że ani biblioteka, ani plac zabaw nie dają im poczucia wspólnoty, tak potrzebnego w młodym wieku.

Przedstawiciele Rady Wiejskiej nie mogli zlekceważyć tak umotywowanych potrzeb młodych ludzi i w obecności wielu świadków obiecali, że zrobią co w ich mocy, by znaleźć na ten cel środki w budżecie hromady.

 

 

Ważnym elementem ankiety była część dotycząca chęci zaangażowania się mieszkańców w omawiane problemy. Spośród wszystkich ankietowanych, którzy udzielili odpowiedzi na to pytanie, znów najaktywniejsze były kobiety (55%). 156 osób zadeklarowało chęć fizycznego wsparcia projektów, a 21 osób – wsparcie finansowe. Spora grupa – 104 osoby – zadeklarowała chęć moralnego wsparcia działań mieszkańców. Wynika z tego, że największy odsetek badanych jest gotów wziąć na siebie część bezpośredniej odpowiedzialności za życie hromady. W tradycyjnej, wiejskiej społeczności przyzwyczajonej do tego, że wszystkie decyzje podejmowane są „gdzieś na górze” poza samymi mieszkańcami, efekty tych debat można uznać za wielki sukces.

Obecnie muzykiwska hromada przygotowuje się do zastosowania kompetencji zdobytych podczas trwania projektu Aktywna Hromada w zagospodarowaniu środków zdobytych w ramach konkursu USAID, którego jednym z podstawowych warunków jest bezpośrednie zaangażowanie mieszkańców w proces podejmowania decyzji dotyczących życia hromady.

O spotkaniu pisała lokalna prasa. Tymczasem lokalna społeczność oczekuje, że jeszcze w grudniu, po kolejnych spotkaniach z przedstawicielami Rady Wiejskiej, Przewodniczący Rady Wsi Ołeksand Lejbzon ogłosi decyzje nt. dofinansowania konkretnych projektów.

O spotkaniu można przeczytać na publicznym profilu programu Aktywna Hromada.

Opr. Iwo Magierski

Celami programu „Aktywna Hromada” jest wzmocnienie zdolności lokalnych wspólnot w Ukrainie do współprowadzenia lokalnej polityki oraz zwiększenie zaangażowania ich mieszkańców i mieszkanek w publiczny dialog. W wypracowywanie rozwiązań i ich wdrażanie zaangażowane są lokalne grupy działania, które: przeprowadzają diagnozę potrzeb i oczekiwań mieszkańców i mieszkanek; zbierają opinię publicznej podczas dwóch publicznych debat/spotkań partycypacyjnych; angażują mieszkańców w konsultację projektów władz.

Projekt realizowany jest przez Centrum Edukacji Obywatelskiej (Polska) i Fundację „Europa XXI” (Ukraina). Zapraszamy na FB projektu.

Projekt realizowany jest w ramach Polsko-Kanadyjskiego Programu Wsparcia Demokracji współfinansowanego z programu polskiej współpracy rozwojowej Ministerstwa Spraw Zagranicznych w Polsce oraz Kanadyjskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Handlu i Rozwoju.